1. قندهای ساده و شیرینیها
مصرف شکر تصفیهشده، شیرینیجات صنعتی، نوشابهها، آبمیوههای صنعتی و هر نوع خوراکی با قند افزوده، قند خون را به سرعت بالا میبرد. این افزایش ناگهانی نه تنها کنترل بیماری را سخت میکند، بلکه باعث ایجاد نوسانات شدید در انرژی و اشتها میشود.
2. نان و غلات سفید تصفیهشده
نان سفید، برنج سفید، ماکارونی معمولی و سایر محصولات غلات تصفیهشده فاقد فیبر کافی هستند و سریع جذب میشوند. این خوراکیها شاخص گلیسمی بالایی دارند که باعث افزایش سریع قند خون میگردد.
3. فستفودها و غذاهای سرخشده
این نوع غذاها معمولاً چربیهای اشباع و ترانس زیادی دارند که علاوه بر تاثیر منفی بر سلامت قلب، باعث افزایش التهاب و مقاومت به انسولین میشوند. همچنین اغلب حاوی نمک و کالری بالایی هستند که مدیریت وزن را دشوار میکند.
4. نوشیدنیهای الکلی و شیرین شده
مصرف الکل در افراد دیابتی باید با احتیاط صورت گیرد. الکل میتواند باعث کاهش قند خون شود و همچنین نوشیدنیهای مخلوط حاوی شکر، قند خون را به شدت بالا میبرند.
5. محصولات لبنی پرچرب و فرآوری شده
پنیرهای پرچرب، خامه و سایر محصولات لبنی پرچرب ممکن است باعث افزایش چربی خون و مقاومت به انسولین شوند. بهتر است از محصولات کمچرب یا بدون چربی استفاده شود.
6. غذاهای آماده و کنسروی حاوی نمک و افزودنیهای زیاد
نمک زیاد فشار خون را افزایش میدهد که در دیابتیها ریسک بیماریهای قلبی-عروقی را بالا میبرد. همچنین افزودنیها ممکن است واکنشهای التهابی ایجاد کنند.
چرا مصرف این خوراکیها مشکلساز است؟
افزایش سریع قند خون: باعث آسیب به عروق کوچک و بزرگ و افزایش خطر عوارض دیابت میشود.
التهاب مزمن: بسیاری از این خوراکیها باعث افزایش سطح التهاب در بدن میشوند که مقاومت به انسولین را تشدید میکند.
افزایش وزن: کالری بالا و مصرف نامتعادل این مواد غذایی باعث چاقی میشود که خود عامل اصلی بروز و تشدید دیابت نوع 2 است.
اختلال در عملکرد کبد و کلیهها: مصرف زیاد قند و چربیهای ناسالم بار کاری این اندامها را افزایش میدهد.
جمعبندی و توصیههای نهایی
کنترل دیابت بدون رعایت دقیق رژیم غذایی تقریبا غیرممکن است. پرهیز از مصرف قندهای ساده، غلات تصفیهشده، فستفودها، الکل و محصولات پرچرب گامهای مهمی در مدیریت این بیماری هستند. بهتر است افراد دیابتی به جای این مواد، از منابع کربوهیدرات پیچیده، فیبر بالا، چربیهای سالم و پروتئینهای کمچرب بهرهمند شوند.
با توجه به پیچیدگی این بیماری، مشورت با متخصص تغذیه و پزشک برای تنظیم یک برنامه غذایی اختصاصی ضروری است تا بهترین نتیجه در کنترل دیابت حاصل شود.